Bir Ömür Nasıl Yaşanır? – İlber Ortaylı

Bir Ömür Nasıl Yaşanır? İlber Ortaylı ile yapılan geniş bir röportaj. Yenal Bilgici İlber Hoca’ya hayatla, gezip görülecek yerlerle, eğitimle ve kültür sanatla ilgili herkesin kendisine pay çıkarabileceği sorular soruyor. Bu sorular sayesinde konuşulan konular hakkında hem hocanın görüşlerini öğreniyor hem de bazı tavsiyeler okuyoruz. Kitapta hocanın önerdiği filmler, kitaplar, müzikler, müzeler, şehirler gibi listeler yer alıyor.

Eskiden beri deneyimli insanların tecrübelerini okumayı severim. Benzer tavsiyeler vardı. Yazılanların çoğunu daha önce hocanın Youtube’daki videolarından dinlemiştim. Bir Ömür Nasıl Yaşanır kitabında hocanın söyledikleri arasından bazıları dikkatimi çekti. Bunlardan bir kısmını not aldım.

  • Tren yolculuğu yapın. Eğer kafanızdakileri netleştirmek istiyorsanız, tren yolculuğu çok verimli olacaktır.
  • Sigarayı bırakın, alkolü çok azaltın, yağlı yemeklerden vazgeçin.
  • Bilimsel kitapların yanında mutlaka roman da okuyun. Roman okumak zihninizi dinlendirir.
  • Çok okuyun, gezin, dil öğrenin.

Okullarda çocuklar iyi yetişmiyor. Disiplin yok, o disiplinin getirdiği sıkıntı yok; dolayısıyla o sıkıntıyı aşmak için vereceği mücadele, yol-yöntem arama yok. Şimdiki çocuklar mesela Türkçeleri yok; Fransızcaları, İngilizceleri de yok. Peki neleri var? Boş bir şımarıklıkları var. Kendilerini disipline etme gereği duymamaları var. Böyle olunca sorumluluk da almıyorlar. Sorumluluk alamayan insanlar boş olur. Bir de hak talep ediyorlar. Sorumluluk yoksa hak talep edemezsin. Çünkü hakkın temelinde sorumluluk vardır. “Her hak sorumluluk getirir.”

  • İşinizle ilgili olmayan konularla da ilgilenin. Atatürk de aldığı kurmay eğitimi gereği bir entelektüeldi.
  • Aydın olmak için şu üç şey muhakkak gerekir: yabancı dil, hukuk bilgisi ve mukayese becerisi. Hem Doğu’yu hem Batı’yı iyi kavramalı.
  • Yeni insanlar tanımak, kişiyi yeni dünyalarla tanıştıracak insanları arayıp bulmak gerekir.
  • Okuyup yazarak çalışanlara sabahları çalışmalarını, bilhassa da notlar alarak çalışmalarını katiyetle öneririm. Sabahların özel havasından faydalanmak gerekir.

Bir Ömür Nasıl Yaşanır? kitabının büyük bir bölümü şehirler hakkında. Gezilip görülecek yerler hakkında bilgiler veriyor ve buraları görmek isteyenler bazı tavsiyelerde bulunuyor İlber Hoca. Nasıl gezilir bir şehir sorusunun cevabını veriyor.

  • Semerkant’ı Floransa’yı Buhara’yı Roma’yı ve Kudüs’ü görmeden ölmeyin.
  • Batı’yı anlamak için en mühim şehir Floransa’dır. Rönesans’la bütünleşmiştir. Her taşında sanat vardır.
  • Bir şehri gezerken şehre karışın. Her yere girin. Pazarlara da sokaklara da. Mutlaka yürüyerek gezin.

Eğitim Üzerine

Bir Ömür Nasıl Yaşanır? kitabında eğitim üzerine çok güzel bölümler var. Sosyal Bilimler Liseleri hocanın isteği üzerine kurulmuş mesela. Gerçi onun aklındaki liseler çok daha farklıymış ama bir etkisi olmuş. Eğitimde ezber konusunda İlber Hoca’nın söyledikleri çok tartışılmıştı. Eğitimle ilgili aldığım notlara geçmeden önce yazarın eğitim ve meslek ilişkisi üzerine söylediklerini dikkatle okumalı.

Yanılgı şuradan başlıyor: Türk halkı, eğitimi yukarı tırmanmak için bir araç olarak görüyor. Halbuki ABD’nin en iyi okullarında okuyanların bile hayatta başarılı olma garantisi yok. Chicago’da mesela müthiş bir fizik bölümü vardır. Lakin ben orayı bitirip fazla bir şey olmayanı da gördüm. Bu kişi gençken apartman kahyalığı yapmış; okulu bitirmiş, aynı yerde devam ediyor. Chicago’da fizik doktorası yapmış olsa da…İşte bir başkası; yine önemli bir üniversitenin kimya bölümünü bitirmiş, basit bir kolejde öğretmenlik yapıyor. Okul birtakım şanslar verir ama şans ancak onları kullanabilirsen geçerli olur.

  • Eğitimin iyisi müzikle, matematik, filoloji ve sporla olur.
  • Mesele bir enstrümanı iyi çalmak değildir. Enstrümanı çalmaya çalışırken müziği dinlemeyi de öğreniyorsun. Bu çok önemli bir bilgidir ve hayatın boyunca senle gider.
  • Hakkını vere vere çalışın. Bu kadar basittir. Talebe kantinde oturmaz. Avrupa’da Amerika’da kantinde oturan öğrenci göremezsin.
  • Bir insanın aldığı eğitimin düzeyine bakmak istiyorsanız onun nasıl harita çizdiğine bakabilirsiniz.
  • Ezber ve tekrar öğrenmenin temelidir.
  • Çocuklar yokluğu, zorluğu ve mahrumiyeti bilmeli.

İyi Şehir Üzerine

  • İyi şehir; iyi bir kütüphanede çalıştıktan sonra, iyi bir salonda, iyi bir tiyatro oyunu seyredebildiğin ve temsilin ardından güzel bir kafeye gidip sohbet edebildiğin şehirdir.
  • Spor yapılamayan, yürünemeyen; parkların, yeşilin kıt olduğu bir yerde yaşıyorsan hoş bir şehirde değilsin demektir.

Bir Ömür Nasıl Yaşanır? kitabından ilgimi çeken cümleleri yazdım. Kitabı okurken hocanın geçmişin bilgeliğinin sesi olduğunu hissediyorsunuz. Popüler olan, gündemde olan modern fikirleri dengelemesi açısından değerli buldum bu kitabı. Modern zırvalık daha doğrusu modern zamanın coşkusu karşısında sura eklenen bir taş gibi Bir Ömür Nasıl Yaşanır? kitabı. Kitabı buradan satın alabilirsiniz.

İlk yorum yapan olun

Bir Cevap Yazın