Doğadaki Son Çocuk – Richard Louv

Doğadaki Son Çocuk, Richard Louv’un doğanın insan üzerindeki olumlu etkilerini, onu korumak için neler yapılması gerektiğini ve çocuklara nasıl doğa sevgisi kazandırılabileceğini anlattığı kitabı. Kitap Tubitak tarafıdan basılmış ve MEB’in öğretmenlere önerdiği kitaplardan biri. Yazarın “doğa yoksunluğu sendromu” dediği bir kavramın etrafında doğa ve insan (özellikle çocuklar) arasındaki ilişki ele alınıyor.

Kitap Tubitak tarafından basılmış olsa da, kitapta birçok bilimciden alıntılar yer alsa da “doğa yoksunluğu sendromu” kavramının bilimsel olarak altı dolu bir kavram olduğunu söylemek mümkün değil. Kitapta çevre tabanlı eğitim, ekolojik okullar gibi projelere yer veriliyor haliyle. Eğitimin hatta şehirlerin dönüşmesi gerektiği fikri üstünde duruluyor. Doğa ile aramızdaki bağı tekrar kurmak için.

Eskiden çocuklar çok daha fazla doğadaydı ama şimdi evlere hapsoldular. Tekrar doğaya dönülmeli. Peki ama neden? Çünkü kitaba göre doğadan kopma ile bazı modern sorunlar arasında ciddi bir ilişki var. Doğanın sağaltıcı, tedavi edici gücüne ihtiyacımız var. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite, obezite, öz saygı, kendine güven gibi günümüz sorunlarının çözümü doğada. Üstelik doğa sadece sorunları çözmüyor. Yaratıcılığı artırıyor, istenmeyen davranışları azaltıyor ve huzurlu olmamızı sağlıyor.

Doğadaki Son Çocuk kitabından bazı alıntılar

Doğa ile ilgili sorunlar ve doğa kavramının artık değişmesi

Doğanın kusursuzluğuna ilişkin temel kültürel inancın hala yaşadığını varsayamayız. Önceki kuşaklardaki çocuklar için bir ağaç kadar kusursuz , onun kadar güzel olabilen pek az varlık vardı. Şimdi araştırmacılar ağaçlara virüslerden ve bakterilerden aldıkları genetik malzemeleri aktararak, daha hızlı büyüyen, daha iyi ahşap veren ya da kirletilmiş toprakları temizleyebilen ağaçlar üretmeyi hedefliyorlar.

Çocuklar artık doğayı tanımıyorlar

İngiltere’de yapılan diğer bir araştırma, ortalama özelliklere sahip sekiz yaşındaki çocukların Japon kart değişim oyunu Pokemon’daki karakterleri tanımakta, yaşadıkları bölgenin doğal türlerini tanımaktan daha başarılı olduklarını ortaya çıkardı.

Doğa ile iç içe olmak bize ve çocuklara ne kazandırır?

Örneğin yeni araştırmalar, doğa ile temasın Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu’nun (DEHB) belirtilerini azaltabileceğini, ayrıca bütün çocukların bilişsel yetilerini geliştirebileceğini ve olumsuz baskılara ve depresyona karşı dirençlerini artırabileceğini gösteriyor. Doğa strese de iyi gelmektedir.

Yüksek suç oranları, depresyon ve diğer şehir hastalıkları ile parkların ve açık alanların yokluğu ya da erişilemezliği arasında ilişki olduğu biliniyor.

Araştırmalar, deneklerin yalnızca bir akvaryumdaki balıkları seyretmelerinin, kan basınçlarını önemli ölçüde düşürdüğünü göstermiştir. Ağaçlık bir alana bakan bir odada yatan hastalarla, tuğla bir duvara bakan bir odada yatan hastaların karşılaştırılması sonucu, ağaçlık manzaraya sahip hastaların diğer gruba göre daha erken taburcu olduğu bulunmuştur. Hücreleri hapishane avlusuna bakan mahpusların, hücrelerinde çiftlik arazisi manzarası olan mahpuslara göre yüzde 24 oranında daha fazla hastalığa yakalandıkları ortaya çıkmıştır.

Doğa yoksunluğu arttıkça hareketsizlik ve Ritalin kullanımı artmaktadır.

Hareketsizlik, tüm dünyada ölüm nedenlerinin yüzde 60’ını ve hastalıkların yüzde 47’sini oluşturan bulaşıcı olmayan hastalıklar için büyük bir risk etkeni olarak görülüyor. Hastalık Denetim Merkezleri, çocukların televizyon izleme süreleriyle vücutlarındaki yağ oranı arasında doğru orantı bulunduğunu ortaya çıkardı. Psycbiatric Services dergisinde 2003 yılında yayınlanan bir araştırma, Amerikalı çocuklara reçeteyle antidepresan verilme oranının beş yılda neredeyse iki katına çıktığını gösteriyor. En hızlı artış yüzde 66 ile okul öncesi çocuklarda.

Doğa ve Eğitim Üzerine

John Dewey yaparak yaşayarak öğrenme diyordu. Kitapta çevre tabanlı eğitimin bu eğitim bilimcinin eğitime yönelik düşünceleriyle uyumlu olduğu söyleniyor. Doğanın içinde olmayan eğitim aslında deneyimlenmez ve kalıcı değildir. Doğadan koptukça birincil deneyimin yerini televizyon almıştır. John Dewey’in eğitim anlayışı için bu yazıya bakabilirsiniz.)

Gardner’ın Çoklu Zeka Düşüncesi ve Doğa Zekası

Gardner’ın geleneksel zeka anlayışına karşı çıkarak sunduğu çoklu zeka alanlarından birisi de Doğa zekasıdır. Doğadaki Son Çocuk kitabında doğa zekası hakkında açıklamalar yer alıyor. Çocuğun doğa zekasının gelişmesi onu daha başarılı yapacaktır. Onun öğrenmelerini destekleyecektir.

Doğa Yoksunluğunun Artmasının Nedenleri ve Ekoloji Tabanlı Eğitim İçin Bazı İyi Örnekler

ABD’de federal hükümet , eyalet hükümetleri ve bölge okulları birlikleri 2000’li yılların başlarında daha yüksek sınav sonuçları için bastırınca, ilkokulların yaklaşık yüzde 40’ı teneffüsleri kaldırdı ya da kaldırma planları yaptı. Okullarda beden eğitimi zaten giderek ortadan kalkmaktaydı. Beden eğitimi derslerine devam eden öğrencilerin oranı 1991’den 2003’e kadar yüzde 42’den yüzde 28’e düştü.

2005 Temmuz’unda Soutlı Florida SunSentinel gazetesi, Broward yönetim bölgesindeki okul birliğinin, yaralanmaları ve davaları azaltmak için aldığı önlemler kapsamında 137 ilkokulda “koşmak yasaktır” tabelaları astığını bildirdi. Oyun bahçelerindeki atlıkarıncalar ve salıncaklar zaten tarih olmuştu.

Şurası da önemli bir nokta; organize sporların faydaları olsa da doğada olmakla aynı şey değildir. Finlandiye örneği yer alıyor kitapta. Kimi proje okullar da bahçecilik gibi uygulamalar yapıyorlar.

Minnesota’daki Little Falls Lisesi, dokuzuncu sınıf öğrencileri arasında çevre tabanlı programa devam edenlerin diğerlerine göre yüzde 54 daha az devamsızlık gösterdiklerini bildirdi. Hotchkiss İlkokulu’nda daha önce öğretmenlerce müdürlüğe bir yılda 560 disiplin olayı bildirilmişti. İki yıl sonra çevre tabanlı eğitimin başlamasıyla bu sayı 50’ye düştü.

Doğa ve Maneviyat

Doğa bize yaratılışı ve yaratıcıyı hatırlatır. Büyük sonsuzluğun bir parçası olduğumuzu hissederiz doğada. Yaratıcı ile doğa arasındaki ilişkiden bahsediliyor kitabın sonunda. Doğayı bilmeyen, yaratılanı bilmeyen fazlasını nasıl bilebilir?

Kitapta değinilen kimi noktalardan alıntılar yaptım. Doğadaki Son Çocuk kitabı 500 sayfa. Uzun uzun anlatılan konular hakkında birkaç satır yazdım ve bazı önemli konulara yer vermedim. Kitabı buradan satın alabilirsiniz. Kitabın sonunda bir de doğa için yapılabilecek uygulamalar var. Öğretmenler için, veliler için, belediyeler için ayrı ayrı uygulamalar.

İlk yorum yapan olun

Bir Cevap Yazın