Meraklı Zihinler – John Brockman

Meraklı Zihinler (Bir çocuk nasıl bilim insanı olur?) 27 bilimcinin nasıl bilime yöneldiğinin anlatıldığı 27 farklı denemeden oluşuyor. Fizik, biyoloji, psikoloji, bilgisayar bilimleri ve diğer alanlarda kitaplar yazmış bilimciler kendilerini bilime yönlendiren ve içsel ve çevresel etmenleri anlatıyorlar. Aralarında Richard Dawkins ve Howard Gardner gibi isimlerin de olduğu bilimcilerin yazdıklarını okuyoruz.

Kitapta yer alan bilimcilerin birbirinden tamamen farklı koşullarını ve hayatlarını okuyoruz. Kendilerini etkileyen kişiler, hayatlarının dönüm noktaları vesaire. Hikayelerin çoğu fazla kişiselleşmiş gibi geldi bana.  Okurken aralarındaki ortak özellikleri görmeye çalıştım. Meraklı Zihinler kitabındaki bilimcilerin ciddi bir kısmının ailesinde başka bilimciler var. Küçükken hiç bilimci olmayı düşünmeyenler var. Babası kasap olduğu için küçükken beyin doğrayan ve büyüdüğünde de nörobiyolog olan var.

Kitapta meslek seçiminden kendini tanıma, gözlemin önemi gibi konularda somut örnekler var. İsimler halen hayatta olan bilimciler ve zaman zaman gündeme gelen isimler. Özellikle ilgi duyduğunuz alanlardaki isimleri okumak keyif verici. Kimi kitapları okurken yeni şeyler öğrenirsiniz. Bu kitap da onlardan biri. Meraklı Zihinler kitabındaki bilimcilerin ortak denilebilecek özellikleri neler?

Meraklı Zihinler adından da anlaşılacağı gibi en temel özelliğin merak olduğunu söylemek yanlış olmaz. İkinci ortak özellikleri ise okumaya olan düşkünlükleri. Çocukluktan başlıyor bu düşkünlükleri ve onları bilimci olmaları yönünde etkileyen kitaplar bilimsel kitaplar değil, bilim kurgu konulu çocuk kitapları. Richard Dawkins’i zoolog olma yönünde özendiren kitap Hugh Lofting’in Dr. Doolittle’ın Serüvenleri kitabı. Bir başka ismi ise Jules Verne kitapları. Bir başka bilimci Janna Levin ise şu yapımlardan bahsediyor : Dr. Who, The Land of The Lost, 2001: A Space Odyssey ve Cosmos.

Tükenmek bilmez öğrenme isteği ve düzenli okuma bir bilimcinin en belirgin özelliklerinden.

Dr. Doolittle kitabı hakkında şu yorumlarda bulunuyor Dawkins. Dr. Doolittle papağanından hayvanlara konuşmayı öğrenmiştir.

Başka çocuk kitaplarında (bunlara günümüz Harry Potter dizisi de dahil) bütün sorunların çözümü bol bol doğaüstü şeylerde aranırken, Hugh Lofting, tıpkı bilim kurguda olduğu gibi, gerçeğin dışına ancak bir kez çıkmıştı. Dr. Doolittle hayvanlarla konuşabiliyordu.

Bir Afrika zindanına atılıp, aç bırakılarak boyun eğmesi beklenen Dr. Doolittle giderek tombullaşmıştı. Binlerce fare ona kırıntılar halinde yiyecek ve fındık kabuklarında su, hatta yıkanabilmesi için sabun kırıntıları taşımıştı. Onu hapsedenler bunu büyüye yormuşlardı ama biz çocuk okurlar o basit ve mantıklı açıklamanın sır ortaklarıydık. Bu kitaplar aracılığıyla aynı olumlu ders kaç kez kafamıza sokuldu. Büyü gibi görünebilir, kötü adamlar da bunu böyle sanırlar ama hepsinin mantıklı bir açıklaması vardır.

Gardner ise deneyimlerini aktarırken bilimci olmasına yardımcı olan Oxford hakkında “Başarımın kaynağında Oxford, özellikle de oradaki özel hocalık sistemi yatıyordu. Özel hocamla haftada bir buluşuyor, onun yazmamı istediği deneme yazısı üzerine bir saat tartışıyorduk.” diyor. Gardner’ın sosyal bilimler ve katı bilimler dediği bilimler arasında şöyle bir ayrımı yer alıyor kitapta :

Çok geniş kapsamlı ve dağınık bir merakım vardı. Bugün de tanıdığım bütün insanlardan daha fazla gazete ve dergi okurum. Böyle projektör türü bir araştırmacılık merakı belki de sosyal bilimlere daha uygundur. Moleküler biyolog ve parçacık fizikçisi olmak isteseydim, herhalde lazer ışını gibi, tek noktada odaklanan bir merak daha çok işime yarardı.

Meraklı Zihinler, seçkin bilimcilerin bilimle ilişkileri üzerine yazılmış bir kitap. Hikayeleri okuduktan sonra bir yorum yapmak okuyucuya kalmış. Güzel bilgiler ve somut örnekler yer alıyor kitapta. Kitabı buradan inceleyebilirsiniz.

Admin hakkında 325 makale
Öğretmen, sosyal bilimler meraklısı, sadeleştirme uzmanı.

İlk yorum yapan olun

Bir Cevap Yazın