Öğretmen Performans Değerlendirme Tavsiyeleri (TEDMEM’den)

Öğretmen performans değerlendirme konusu çok hassas bir konu. Bu konunun hassasiyeti, büyük ölçüde karşı tarafa güvenmemekten ve işlerin belirsizliğinden geliyor. Konunun öneminin ve hassasiyetinin farkında olarak TEDMEM öğretmen performans değerlendirme raporunun sonuç bölümünden bazı alıntılar yaptım. Konu şuan için sıcaklığını kaybetmiş görünse de tekrar tekrar karşımıza çıkacak gibi görünüyor.

Yönetim bilimleri ile aşina olanların mutlaka duymuş olduğu bir sözü hatırlatarak başlıyor rapor. “Ölçme ve değerlendirmesini yapmadığınız bir performansı yönetemezsiniz ve geliştiremezsiniz.” Bu cümlenin hemen ardından şu çok önemli hatırlatmayı eklemek gerekir: Performans değerlendirme ve yeterlilik değerlendirme birbirinden farklıdır.

Rapor aşağıdaki bölümlerden oluşmaktadır:

1- Öğretmen performans değerlendirme uygulamalarına genel bir bakış.

2- Yönetmelik Taslağında tanımlanan performans değerlendirme sistemi hakkında görüşler.

3- Öğretmenler için etkili bir performans değerlendirme sistemi oluşturulması için öneriler.

TEDMEM’de yer alan sonuç kısmından öneriler

Öğretmenlerin mesleki gelişimlerinin desteklenmesi ve eğitim öğretimde hesapverebilirliğin sağlanması için etkili bir performans değerlendirme sistemine ihtiyaç vardır.

Amaç mesleki gelişimi desteklemek ise bu durumda değerlendirme süreç ve araçlarının da öğretmenin sınıf içi uygulamalarına odaklanacak şekilde düzenlenmesi gerekir. Okulun gelişim planı ile uyumlu, okulun çevre koşulları, eğitim öğretim ortamı ve olanaklarını dikkate alacak şekilde bir değerlendirme süreci planlanmalıdır.

Öğretmenlerin mesleki gelişimini amaçlayan bir performans değerlendirme sistemi öğretmenlerle birlikte kurgulanmalıdır. Öğretmenlerin ortak akıl ile üzerinde uzlaşabileceği bir performans değerlendirme sisteminin oluşturulabilmesi için katılım mekanizmaları işe koşulmalıdır.

Değerlendirme yapanlar değerlendirme konusında bilgi ve yetkinlik sahibi okul yöneticileri ve zümre başkanı veya zümre öğretmenleri ile sınırlı olmalı; zümre dışı öğretmenler ile öğrenciler ve veliler performans değerlendirmesi yapmamalıdır. Zümre dışındaki öğretmen başka bir zümreden öğretmenin perfomansını değerlendiremez. Başka ülkelerdeki öğrecilerden ve velilerden anket uygulamaları yoluyla görüş almak ile “öğretmene not verme” biribirine karıştırılmamalıdır.

Öğretmen performans değerlendirme sürecinde sınıf içi gözlemlere ağırlık verilmeli, gözlem öncesi ve sonrası öğretmenle yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmelidir. 20 yıllık bir öğretmenin performansının değerlendirilmesinde teorik olarak ne bildiği değil, sınıf içinde yaptığı, öğrencilerinin öğrenmesini ve gelişimini sağlamak için hangi çalışmaları yaptığı önemli olmalıdır.

Öğretmenlerin mesleki yeterlikleri ölçmeye yönelik tekrarlanacak yazılı bir sınav yerine, çoklu veri kaynaklarından elde edilen değerlendirme sonuçlarından faydalanmak sınav odaklı bir yapının önüne geçebilir. Ancak öğretmeni her dört yılda bir bilgi temelli bir sınava tabi tutmak eğitim öğretimin geliştirilmesi adına hiçbir katkı sağlamayacaktır. Sınav uygulaması yerine mesleki gelişim odaklı bir performans değerlendirme döngüsü oluşturulmalıdır. Performans değerlendirme sistemi oluşturma adına yeni bir sınav sektörü yaratılmamalıdır.

Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz. Burada sonuç bölümünden, kısaltılmış veya birleştirilmiş cümleler var. Bu rapor öğretmen performans değerlendirme konusu hakkında dünyadaki uygulamalar hakkında da bilgi veriyor. Konunun muhataplarının bir göz atmasında fayda var.

MEB başka bir model uygulamaya koyamaz mı?

MEB öğretmen performans değerlendirme verilerini, kimi ödüllendireceğimizi, kimi yurt dışına göndereceğimizi, kimi yükseltmek istediğimizi belirlemek amacıyla kullanacağını ifade ediyor. Bunun için farklı yöntemler bulunacağı gibi tüm kamuyu kapsayan bir model de düşünebilir. Sadece bir meslek grubu için performans değerlendirmenin söz konusu edilmesi güvensizliği artırıyor.

İsteyenlerin katılabileceği bir sınav söz konusu olabilir amaç ödüllendirmeyse. Daha önemlisi öğretmen performans değerlendirme sonucu “kötü” olan bir kişi hangi sonuçla karşılaşacak? Amaç eksikliğin belirlendiği konuda öğretmenle işbirliği yaparak çözümler üretmek olmalı. Hizmet içi eğitim vs. Belirsizliğin önüne geçilmesi önemli. Neyse, bu konuda yapılan onlarca eleştiri var. Bu konu performans değerlendirme sistemleri üzerine bilgi ve tavsiye ağırlıklı kalsın.

İlk yorum yapan olun

Bir Cevap Yazın