Teknoloji ve Tasarım Dersi ve Yenilikçi (İnovatif) Bireyler

Teknoloji ve Tasarım dersi ortaokul 7. ve 8.sınıflarda verilen bir ders. Bu ders öğrenciler için büyük fırsatlar sunan bir ders. Bu yazıda Teknoloji ve Tasarım dersinin öğrenciye katabileceği iki konuya değinmek istiyorum. Tüketim topluma direnç ve yenilikçilik. (İnovasyon)

MEB’in Teknloji ve Tasarım dersi program tanıtımından dersin amacıyla ilgili bir özet:

Genel olarak inovatif düşünmenin geliştirilmesinde önemli olan, bireylerin fikir üretimini sağlayacak tekniklerin kullanılması, farklı fikirlerin ortaya atılması, fikir üretimine, hayal gücüne, düşünme becerilerinin geliştirilmesine dayalı eğitimin sağlanabilmesidir.

Teknoloji ve Tasarım derslerini tamamlamış bireylerin çevresindeki nesne, olay ve olguları analitik bir bakış açısıyla gözlemleyip yorumlayabilen, problemleri tanımlayıp yaratıcı ve özgün alternatif öneriler geliştirebilen ve kendi hayal gücünü ortaya koyabilen, hayatın tek yönlü işleyişini kendi tasarımları ile zenginleştiren bireyler yetiştirmektir.

Eşyaya karşı farkındalık ve Teknoloji ve Tasarım Dersi için Örnek Çalışmalar

Teknoloji ve Tasarım dersinde öncelikli olarak öğrencilere kendi kullandıkları eşyaların yaptırılması çocukların kendilerini geçrekleştirmesine büyük etkisi olacaktır. Kendi kalemliğini, kendi kumbarasını, kendi ev terliklerini yapan bir çocuk eşyaya karşı daha derin bir bakış geliştirecektir. Hatta öğrenciler bilekliklerini, kendi sabunlarını yapabilirler.

Çocuğun erken yaşlarda kendi eşyalarının bir kısmını kendisinin yapması ve kullanması onu sadece tüketen değil üreten bir özneye dönüştürecektir. Erken yaşlarda hissedilen bu üretme duygusu belki de tıpkı aşının hastalıklara karşı kişiyi koruması gibi kişiyi tüketim toplumunun bir üyesi olmaktan koruyacaktır.

Yenilikçilik (İnovatif olmak)

“Yenilikçi olmak” zaman zaman olduğundan farklı anlaşılan bir konu. Yeniliğin, işe yarar bir şey ortaya koymaktan geçtiğini sanıyorum. Bir çocuğun günlük kullandığı eşyalarını yapmasının işe yararlığı ortada. Daha sonra bu eşyaların daha kapsamlı düşünülmesi yenilikçi düşünme için bir başlangıç olabilir. (Yenilikçi olmak ile ilgili şu yazıya göz atabilirsiniz.)

Görseldeki gibi önce kendi terliğini yapan çocuk daha sonra terlik hakkında daha kapsamlı düşünmeye başlayabilir. Temizlik amacıyla kullanılabilecek bir terlik fikri ortaya çıkabilir. 

Yenilik (inovasyon) ile ilgili şu Serdar KUZUOĞLU’nun anlattığı, Çetin ALTAN’ın  limonata örneğini okumak faydalı olacaktır.

Limonata Örneği ve Üretkenlik

Yaşamında hiç limonata içmemiş biri limonatayı çok pahalı bir serinletici sanabilir. Oysa çok ucuz bir serinleticidir. Bir bardak suya bir çorba kaşığı toz şekeri döküp iyice karıştırdıktan sonra üstüne doğru dürüst sıkılıp çay süzgecinden geçirilmiş yarım limon suyu eklersin ve hepsini karıştırırsın.

Böyle bir limonata ultra süper bir zenginlik sorunu mudur? Hayır. Sadece bir yaşam sevgisiyle, yaşam zevki sorunudur. Bu çok önemli midir? Bir kez gelinip bir kez geçilen dünyayı en sade koşullar içinde dahi ıskalamamanın göstergesi olduğu için çok önemlidir. Sabahları bir saat yürüdükten sonra duş almak da öyledir.

Bunları sen yapabiliyor musun? Hayır. Neden? Çünkü bunları bir tek kişi yapamaz. Özenler ve incelikler ortamı bir yaşam kültüründen kişilerin yaşamına kadar uzanmıyorsa, limonata yapmaya kalktığında önce evde limon bulamazsın. Limonu almak için dışarı çıktığında zaten limonata içme isteğin geçmiştir. Dişini sıktın limonu alıp geldin, kör bıçak limonu doğru dürüst kesmez. Buz dolabına su koymayı unutmuşsundur. Yahut dolap tam o sırada söndürülmüştür.

Yahut limon sıkacağını komşu almıştır. Zaten nane de yoktur. Çay süzgeci yıkanmamıştır. Görkemli uzun bardak da bir gün önce kırılmıştır. Ama limonata yerine soğuk maden suyu vardır. Yeni icatlar çıkarmak da insanı üzmekten başka hibçir işe yaramaz… Bardağı hafif buğulu, kıyısına yarım limon dilimi takılmış, içinde bir tatlı kaşığı çıngıltılı buz kırığı, azıcık limon kabuğuyla, taze nane kokan, limonatayı içemezsin. Yerine maden suyu içersin.

Yaşam sevgisi bir kültürdür. Tıpkı çiçek sevgisi, tıpkı müzik sevgisi, tıpkı yüzme sevgisi gibi… Bu sevgi ya vardır, ya yoktur. Böyle bir sevgi pekişmemişse; orada insanlar, ne yaratıcı bir yaşama, ne sağlıklı bir aşka, ne keyifli bir yücelmeye fazla kulaç atamazlar… Kafası yarım kesik bir horoz gibi, çırpınır, bunalır, önüne geleni suçlar; ne istediğini, ne aradığını, daha doğrusu ne halt edeceğini bir türlü tam kestiremez ve kendilerini de, canım yaşamı da ziyan zebil ede ede, sönüp giderler.

Yaşam sevgisi; enerjinin, yaşam zevkini kuşaklar boyu ortaklaşa yoğurmasından oluşur.Enerji yoksa, orada sadece kurnazlık vardır. Kurnazlık da, yaşam sevgisiyle yaşam zevkinin en amansız cellatıdır.

Teknoloji ve Tasarım dersine ait bazı kazanımlar:

Tasarımın endüstriyel tasarım, grafik tasarım, mimari ve çevre tasarımı alanlarından oluştuğu üzerinde durulur.

Çevresindeki bir tasarım ürününü yeniden yorumlar.

Sanat/tasarım elemanlarını ve tasarım ilkelerini kullanarak bir tasarım oluşturur.

Sanat/tasarım elemanları ve tasarım ilkeleri kullanılarak çizim, boyama, kesme, katlama, birleştirme, yırtma, yapıştırma gibi bir yöntemle tasarım yapılmasına; geri dönüşüm konusuna vurgu yapılarak atık malzemelerden ürün oluşturulmasına ve duyarlılık değerine yer verilir.

Tasarım geliştirme kriterlerini söyler.

Ergonomik, estetik, yaratıcı, özgün, yalın, işlevsel, bakım ve tamir kolaylığı gibi kullanıcı ihtiyaçları ile dayanıklı, kolay bulunabilir, geri dönüşüme uygun, ekonomik olma gibi kriterler üzerinde durulur. Tasarımı oluşturma sürecinde çevresel faktörlere göre bu kriterlere dikkat edilir.

Tasarımını kullanıcıya ulaştırmak üzere tanıtım ve pazarlama imkânlarını değerlendirir. Farklı bina tasarımları için (sinema salonu, konferans salonu, mahkeme salonu, müze, tiyatro, spor salonu, cami vb.) farklı mekân tasarımları üzerinde durulur.

Teknoloji ve Tasarım dersinin aşağıdaki kazanımları bu dersin ne kadar verimli sonuçlar alabileceğimizi belli ediyor. Yazıda çocuğun kendi eşyalarını yapmasının çok iyi sonuçları olabileceğini yazmıştım. Kalemlik, kumbara, takılar ve ev terliği. Eşyaları çocuğun ihtiyaçlarına göre çoğaltmak mümkün.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Bu eşyalar farklı amaçarın gerçekleştirilmesine de yardımcı olabilir. Örneğin, cam kavanozdan (belki kavanoz boyanarak yapılan) bir kumbara çocuğun finansal okur-yazarlık becerilerine de olumlu katkı yapacaktır. Tasarım sürecinde teknoloji de göz önünde bulundurulmalıdır. Çocuklardan bilgisayarda oluşturabilecekleri çeşitli afişler istenebilir.

1 yorum

  1. Biz teknoloji ve tasarım dersinde gündelik küçük şeylerden çok elimizden gelmeyecek kadar üst düzey şeyleri yazar çizerdik, ders bitiminde unutulur giderdi haliyle. Halbuki basit şeyler yapmaya yönlendirerek çocuğu çok daha üretken yapabilirsin. Ders düşünce olarak çok iyi ama uygulanış artik değişmiştir umarım

Bir Cevap Yazın