Maarif

Üniversite (Bir Dekan Anlatıyor) – Henry Rosovsky

Üniversite Henry Rosovsky tarafından (Harvard Fen Edebiyat Fakültesi’nde 11 yıl dekanlık yapmış) üniversiteler hakkındaki hemen her konunun ele alındığı rehber bir kitap. Kitapta eğitim, öğrenciler, öğretmenler ve eğitim yönetimi konularında ciddi değerlendirmeler yer alıyor.

Kitaba neden dünyadaki en iyi üniversitelerin dörtte üçünün A.B.D’de olduğunun tespitiyle başlıyor yazar. Ona göre Amerikan üniversitelerini iyi yapan nedenlerden bazıları : Devletin eğitime ve fen dallarına verdiği destek. 1930’lu yıllarda Hitler’den kaçan Avrupalı bilimcilerin ülkedeki entelektüel düzeyi beklenmedik şekilde yükseltmesi. Amerika’da kişilerin kurumlara özel bağışlarda bulunması geleneği ve bunun vergi politikalarıyla desteklenmesi.

Bunların yanında Amerikan üniversitelerini en iyi yapan üniversite içi etmenler de var. Bu etmenlerden birincisi rekabettir. Amerikan üniversiteleri öğrenci seçmek için birbirleyile yarışırken genelde bu iş diğer ülkelerde merkezi bir sınava dayalı yapılır. Dünyanın çoğu yerinde bir profesörün başka bir kurum tarafından daha iyi ücret ve iş koşulları sağlanarak ayartılması alışılmışın dışındadır. Örneğin Japonya da bir üniversitede iş bulmak için o üniversiteden mezun olmak ön şartken en iyi Amerikan üniversitelerinde kişisel nitelikler dikkate alınır.

Diğer önemli nokta ise üniversitelerin yönetimidir. Bölüm başkanları, dekanlar, rektör yardımcıları gibi üst ve orta düzey yöneticiler seçimle değil atama ile göreve başlarlar ve işlerine son verilebilir.

Bu, işin püf noktasıdır, çünkü öğretim üyelerince yapılan seçimler genellikle zayıf liderlerin iş başına gelmesine yol açar. Aklı başında hangi profesör kendi dalında bütçe kesintileri yapılmasını öneren bir dekana oy verir? Bugünkü yönetim sistemimiz, uzlaşmaya dayanmayan ve popüler olmayan kararların gerektiğinde alınmasına olanak verir. Daha demokratik uygulamalarla her şeyin daha iyiye gitmeyeceğini artık biliyoruz.

Avrupa modelinde üniversiteleri ilgilendiren kararlar, öğrenciler, çalışanlar ve öğretim üyelerince eşit temsil edildiği kurullarca alınır. Bu öğretim ve araştırmanın ikinci plana düşmesine neden olur.

Amerikan üniversitelerinin iyi olmasının nedenlerinden biri de sahip olduğu iyi liselerdir.

Herkesin bilip takdir ettiği bir grup devlet lisesi ile özel lise, önde gelen üniversitelerimize yıllar boyunca üstün nitelikli öğrenciler yollamışlardır. Harvard için akla Andover, Exeter ve Boston Latin gibi okullar akla gelir. Bir süre sonra bu ilişkiler adeta aile içi nitelikler kazanır.

Üniversite Henry Rosovsky (Bir Dekan Anlatıyor) kitabında Amerikan üniversitelerini iyi yapan diğer nedenleri şöyle sıralıyor:

Bir diğer farkımız öğrencilerin önemli kısmına mesleki olmayan genel kültür eğitimi vermemizdir. Lisans öğretimimiz zordur. Japonya ve başka ülkelerde üniversite eğitimleri 3 yıllık tatiller olarak değerlendirmeleri olasıdır.

Diğer önemli nokta ise bölgesel gurur. Bu başka yerlerde görülse bile aynı düzeyde değildir. Geniş ve Adem-i merkeziyetçi ülkemizde her bölge en iyiden pay ister. Amerika’da Paris, Tokyo ya da savaş öncesinin Berlin’i gibi engelleyici ve rakipleri dışlayıcı merkezler yoktur.

Üniversite Henry Rosovsky  kitabında Harvard’ın öğrenci seçekerken neleri dikkate aldığını anlatırken, Amerikan üniversitelerinin %95’ine girmenin kolay olduğunu diğer seçkin okulların ise sadece ders başarısını dikkate almadığını söylüyor. Nuhun Gemisi olarak tanımladığı bir yöntemleri var. En başarılı öğrencilerin yanı sıra daha fazla desteklenmesi gereken gruplardan da öğrenci alıyorlar. Bunun bir nedeni eşitliği sağlamakken diğer nedeni öğrencilerin birbirlerinin deneyimlerdinden faydalanmalarını sağlamak.

Amerikan üniversitelerinde öğrenci alımıyla ilgili şunları söylüyor Üniversite’de Henry Rosovsky

Nuh’un gemisi oluşturulmaktadır. Mümkün olduğunca farklı öğrenci grubu istenir. Bu öğrencilerin birbirlerini olumlu etkilemesini sağlar. Ülke çapında ve uluslararası nitelikte bir öğrenci topluluğuna kavuşma hedefi vardır. Siyahların, Latin Amerika kökenlilerin ve bazı Asya kökenlilerin bu okullara girmek için daha fazla olumlu destek almaları sağlanır.

Sistem yozlaşmamıştır. Torpille, kişisel nüfuzla, rüşvetle örneğin Yale ve Duke gibi üniversitelere girilemez. Harvard ın mezunlar derneğinin önderlerinden aynı zamanda Harvard a en yüksek bağışta bulunanlardan birinin torununun başvurusu reddedildi.

Harvard Üniversitesinde nasıl bir program izlenir?

Derslerde daha geleneksel incelemelere değil de bilgi ye ulaşmanın ana yollarına ağırlık verilmesinin yanı sıra Çekirdek Programda, başka birtakım yeniliklere de yer verilir.

Birincisi, genel bir eğitim programında çoğu zaman göz ardı edilen görsel sanatlar ve müzik de eklenmiştir. İkincisi, yabancı kültür ve etik düşünce konularının ele alınmasıdır. Üçüncüsü, bilgisayar kullanımına ve veri analizine ağırlık veren bir nicel yaklaşımın zorunlu tutulması, en azından Harvard için, bir yeniliktir.

Harvard temel eğitimi ve üniversitede verilen temel beceriler ile ilgili başka bir yazı ekledim. (Kitapla ilgili başka yazılar da.) Üniversite Henry Rosovsky kitabı Tubitak tarafından basılmış yararlı bir kitap. Kitapta eğitimin genel sorunları ve uygulamarı hakkında parayla satın alınamayacak tecrübeler yer alıyor. Üniversite Henry Rosovsky kitabını buradan satın alabilirsiniz. Fiyatı da uygun.

Bir Cevap Yazın