Yapay Zeka İnsanın Yaptığı Her Şeyi Yapabilir mi?

Yapay zeka üstüne çok anlam yüklenen bir kavram. Bilişimcilerin ve dizi film sektörünün konu hakkındaki görüşleri birbirinden epey farklı görünüyor. Yapay zeka sözcüğünü ilk defa birkaç bilişimci, bir projeleri için fon bulmaya çalışırken kullanıyor. Bu isim seviliyor ve bilgisayar öğrenmesi ile ilgili tüm süreçlerin genel adı haline geliyor.

Yapay zeka aslında insanın zekası ile yaptığı her işi kapsıyor. İnsan toplama işlemi yapıyor. Hesap makinesi de toplama işlemi yaptığına göre zeka kullanılan bir işlemi yapmış oluyor. Bu durumda toplama işlemi yapan bir yazılımın da yapay zeka ürünü olduğunu söylemek mümkün. Bugün yapay zeka denildiğinde ise aklımıza otonom sürüş, derin öğrenme, anlık çeviri gibi daha karmaşık beceriler geliyor. Esasında tüm bu işlemler mantık olarak toplama işleminden çok farklı yapılmıyor. Yeter ki elimizde işe yarar bir formül bir algoritma olsun.

Problemin belirlenmesi ve çözümünün formüle edilmesi

Yapay zeka deyince aklımıza insanın zekası ile yaptığı işin makinelerce yapılması gelecekse basit bir toplama işlemi de dünyanın en iyi satranç oyuncusunu yenmek de bir yapay zeka faaliyeti. İki örnekte de problemi tanımlar ve formüle edersek teorik olarak sonuca ulaşmamamız için bir neden yoktur. Yeter ki karşımızda bir problem olsun ve bu problemin çözümünü algoritmaya (kodlara) aktarabilelim.

Bunu yaptığımızda teorik olarak çözümünü formüle edebildiğimiz her şeyi makineler yapabilmeli. Bu işlem toplama da olabilir, dünyanın en iyi go oyuncusunu yenmek de olabilir, araç kullanmak da olabilir.

Hesaplamanın karmaşıklığı

Toplama probleminin çözümünün formüle edilmesiyle satrançta bir rakibin şahını çaresiz bırakma problemi farklı güçlüklerde olacaktır. Satrançta daha çok olasılık olduğu için konu üstünde daha fazla çalışılması gerekecektir. Oyun satranç değil de go oyunu ise olasılıklar ve hesaplanması gereken işlemler fazlalaşacaktır. Yapay zekanın dünya satranç şampiyonunu, dünya go şampiyonundan daha önce yenmiş olmasının açıklaması bunda aranmalıdır. Verilerin biraz değişmesi bile karmaşayı artırmaktadır.

4!=12 iken 22!= 1124000727777607680000. İhtimaller arttıkça karmaşa artacaktır.

Derin öğrenme yöntemleri sayesinde bugün eskiye göre daha karmaşık problemler çözülebilmektedir.

İnsanın tüm yaptıklarını yapabilecek bir yapay zeka yapılabilir mi?

Öncelikle yapay zekanın tek bir yazılım olmadığını, sadece belli amaçlar için yapılmış yazılımlar olduğunu tekrar hatırlamak gerekir. Eğer bir yapay zeka destekli yazılımın işi kanserli beyin tomografilerini tespit etmekse bu yapay zeka doktorlardan daha doğru teşhis koyabilecektir fakat en basit toplama işini bile yapamayacaktır. Yapay zeka destekli yazılımlar bir amaca hizmet etmek için yapılırlar.

Endüstri tarafından yapay zekaya yapılan yatırımların amacı maddi fayda olduğuna göre insanın her yaptığını yapan bir yapay zeka anlamsız olacaktır. Böyle bir şeye pazarın ihtiyacı var mıdır?

Yapay zeka tekstil işi yapan insanların yerini alcaksa bu makinelerin sadece dokuma problemini çözmeleri yeterli olacaktır. Yapay zekalı makineler savaştırılmak isteniyorsa da dil bilgisi kurallarını bilmeleri anlamsız olacaktır.

Peki ama yapmak istenilirse insanın yaptığı her şeyi yapan bir makine yapılabilir mi? Bu soruya teorik olarak evet cevabı verilebilir bence (Halen devam eden bir tartışmadır.) Hesaplama karmaşıklığı çözüldüğünde, yani problem tanımlandığında, formüle edilebilirse ve bu formül bilgisayarların anlayacağı bir dile çevrilebilirse her şey mümkündür.

Peki duygular ne olacak?

Örneğin “küsme” problemini bilgisayar için tanımlarsak, “Birisi tuşlarına sert bastığında, ortamdaki ses x desibeli geçtiğinde geçerli işlemi durdur ve devamı gelirse kendini sesin veya dokunuşun şiddetine göre belli süre kapat.” diyebiliriz. Bu durumda ona bağırdığınızda veya sert davrandığınızda bilgisayar küsmüş olur. Her zaman küsülmez ki diyorsanız sadece formülü karmaşıklaştırmanız yeterli.

Yaratıcı düşünme çok karmaşık bir problem gibi görünüyor. Bilim adamları bu konuyu gelecekte açıklığa kavuşturursa neden bir formül ortaya çıkmasın? Hele ki kafamızın içindeki her şey proton ve nötronların hareketinden ibaretse.

Eğer insan yerine kedi örneği verirsek kafamızda canlandırmak daha kolay olacaktır. Eskiden dijital evcil hayvanlar beslenirdi. (Hatırlarsınız) Ona bile kapılmıştık. Yapay bir kediyi gerçek bir kediden ayırt etmek imkansız olabilir. Sahibini görünce sürtün, miyavla vs… Birkaç kedi belgeseli izleyerek formül konusunda fikir yürütülebilir. Tabii bu formülü bilgisayar diline çevirmek çok çetin bir süreç.

Eğer konuştuğunuz makine insan davranışlarını çok iyi taklit ediyorsa ve taklit mi gerçek mi olduğunu biri size söyleyene kadar anlamıyorsanız doğal ya da yapay olmasının ne farkı kalır? İnsanda var olduğunu sandığımız duygular dna sistemimize işlemiştir. Bu işlem de netice bir kodlama, formüle etme olarak görülemez mi? Temel itkilerimizi biz mi belirleriz doğuştan sahip olduğumuz “kodlama” ile mi ilgilidir?

Yapay zeka bizi öldürebilir mi?

Evet, yapay zeka destekli sihalar bir insanı öldürebilirler. Yapılış amaçları da bu. Peki arabamız içten içe bize kinlenip bizi öldürmeye kalkabilir mi? Algroritmasında böyle bir şey yoksa hayır. İsteği, dürtüsü ve hayali olmayan makineler bunlar.

2001: A Space Odyssey filmindeki gibi bir durum ortaya çıkabilir mi? Eğer belli kurallar olmazsa, aklımızın ötesinde karmaşık sistemler sorun çıkarabilir. Filmcilerin sevdiği nokta burası. Kendi kodunu değiştiren ve geliştiren bir makine ortaya çıkarsa, amacını yerine getirmek için tehlikeli hale gelebilir mi?

Homo Deus kitabında Harari’nin bir örneği vardı. Fikrimizin ötesinde karmaşık bir yapay zekaya pi sayısını hesapla dersek, bu amacına ulaşmak için insanlar tarafından durdurulma ihtimalini yok etmek için insanlardan vazgeçebilir. Bu ihtimal belki de sinema sektörü için bile gerçekçi değil.

Kuantum bilgisayarlar ve yapay zeka ilişkisi

Beynin tam olarak nasıl çalıştığını anlar ve onu formüle edersek insan davranışlarını makinelerin kopyalayabileceği üzerinde durmuştuk. Son yıllarda yapılan fizik araştırmaları evrenin 1 ve 0 lardan oluşmadığını, maddenin aynı anda iki yerde bulunabildiği, hem bulunup hem bulunmadığı gibi farklı ihtimalleri barındırdığını gösterdi. Kuantum bilgisayarlar da klasik 1 ve 0 sisteminin yerine hem 1 hem de 0 olabilen bitler oluşuyor.

Henüz yeni yeni gelişen bir teknoloji. Eğer insan beyni kuantum hesapları kullanıyorsa, davranışları bu bilgisayarlara taklit ettirmek işimizi kolaylaştırabilir. Hesaplamanın karmaşıklığı sorunu için de bu bir çözümdür. Kuantum bilgisayarların klasik bilgisayarlara göre daha hızlı hesaplama yapmaları beklenmektedir.

Hatırlatma: Yapay zeka üzerine yazdığım yazı konuyla ilgili okuduğum birkaç kitaba ve izlediğim yapay zeka konulu Teke Tek programına dayanıyor. Konunun uzmanı değilim. Kendi merak ettiğim soruların cevaplarını yazdım. Okuduklarımı yanlış anlamış olabilirim. Konu hakkında ayrıntılı bilgi için Cem SAY’ın 50 Soruda Yapay Zeka kitabı okunabilir. Yazıyı bu kitabı okuduktan sonra yazdım.

İlk yorum yapan olun

Bir Cevap Yazın