Her ne kadar yapay zeka sitenin temel odaklarından birisi olmasa da tüm hayata dokunan böyle bir teknolojinin siyaset, felsefe ve ontolojiyle kesişmemesi mümkün değildir. Önce iddiamı ortaya koyarak bunun neden bir zorunluluk olduğunu açıklamaya çalışacağım. Sanıyorum yapay zekada dilsel akıl yürütmenin sonlarına yaklaştık. Bundan sonra dilsel keskin zeka çok daha yavaş ilerlerken kodlama, görsel oluşturma, matematik ve fizik problemleri çözme, oyun ve otomasyon gibi alanlar çok daha hızlı ilerleyecek. Aslında zaten olan bitenden farklı bir şey söylemiyor gibi görünebilirim. Bir anda yeni modeller problem çözme, kodlama ve görsel düzenleme gibi özelliklerini ön plana çıkarmaya başladılar. Metin bunların yanında daha sönük kalmaya başladı.
Yapay zekanın dilsel akıl yürütmeden daha çok kodlama, robotik ve matematik gibi alanlara kaymasının çok iyi sebepleri var. Bunlar hem teknik hem de ticari sebepler. Onda bir maliyetle bir görsel oluşturmak, bir sinema filminin efektlerini yapmak büyük bir verimlilik artışı. İyi ve hızlı kodlama çok büyük maliyetli işleri ucuzlaştıran çok iyi bir gelir kapısı. Otomasyon ve robotik ise şüphesiz geleceğin en büyük verimlilik artışının yaşandığı alan olacak. Bu alanlarda yapay zeka nedeniyle değerini kaybeden şirketler hala Nasdaq’ın en değerli şirketleri. Çok büyük bir pazar söz konusu. Yapay zeka araçlarının dilsel akıl yürütme yerine somut olarak verimlilik ve kar artışı sağlayan bu alanlara yönelmesi kaçınılmaz. Çok özgün bir Hegel yorumu biraz bekleyebilir.
Yapay zekanın ticari nedenlerle neredeyse hiç getirisi olmayan alanlar yerine halihazırda pazarda önemini kanıtlamış arz ve talebin yüksek olduğu alanlarda daha çok gelişmesinin çok daha teknik bir sebebi de var. Yapay zekanın devasa hesaplama gücü “doğrulanabilir” öğelerle çalıştığında daha somut çıktılar üretiyor. yapay zeka arka plandaki deneme yanılma yöntemiyle matematik çözerken, görsel işlerken, kodlama yaparken ve otomasyon işi yaparken yaptığının doğru mu yanlış mı olduğuna dair anında dönüt alarak yeni bir denemeye girişebiliyor. Yaptığı hamlenin hatalı olduğunu anında anlayabiliyor. Sanıyorum dil metinleri üretirken böyle bir durum söz konusu değil. Doğrulanıp devam edilecek bir önceki hamle yok. Bir önceki hamlenin doğru olup olmadığı matematik ya da kodlama problemlerindeki gibi “somut” değil. Elbette bir mantıksal motor çalışıyor fakat bu çelişkileri ve hatalı bilgileri anlayacak bir mekanizma sadece. Bu mekanizma yeterince iyi olduğunda bu alandaki ilerleme yavaşlayacaktır. Durum şu an böyleymiş gibi görünüyor.
En güçlü argüman hala polis copudur.
Yapay zekanın ürettiği metinler kodlamada olduğu gibi doğrulanabilir değil. Kodu yazdım, kod derlenmedi. Hata var yeniden yaz, çalıştı devam et. Burada binlerce deneme yanılma yapmak ve zincir işlem sonuna varana kadar bunu devam ettirmek mümkün. Peki özgün bir Hegel yorumunun doğruluğuna kim karar verecek? Tarihçiler, felsefeciler, siyasetçiler? Üstelik Hegel derken hala bir literatürden bahsediyorum. Soru güncel uluslararası hukukla ilgili bir soru bile değil. Bu iki mekanizma arasındaki fark “yoruma” dayalı ya da “doğrulanabilir” içerik yapay zeka için de belirgindir. RLHF ve RLVR. RLHF maliyetli insan etiketlemesine dayanır ve insan yargısı tutarsız olduğu için ödül sinyali gürültülü ve “kandırılabilir” olur; RLVR ise matematik doğrulayıcısı veya kod derleyicisi gibi dış ortamlardan nesnel, açık ve tutarlı geri bildirim alır.
Son olarak yapay zekanın teknik işleyişiyle ilgili şu hatırlatmayı yaparak RLHF sisteminin kaçınılmaz sonucuna geleyim. Dilsel gelişim durmayacak büyük ölçüde yavaşlayacaktır. Özellikle kodlama, görsel üretme, problem çözme ve otomasyon gibi alanlarla kıyaslandığında. Yine de dilsel metin bizim yapay zeka ile organik bağımız olduğu için yani aslında yapay zekadan son derece teknik bir şey isterken bile bunu makine dili ile istemeyip bildiğimiz “dil” ile istediğimiz için dilsel gelişim her zaman çok önemli olacaktır. Biz yapay zekaya bir metin yazdığımızda yapay zeka o metni makinenin diline çevirerek makine ile bizim aramızdaki bağlantıyı sağlar. Hem bizi hem de kullandığı alt sistemlerin dilini bilir. Yapay zekaya, “Dudağımı parlat.” , “Saçımı kıvırcık yap.” dediğimizde, sözcüklerimizi makine diline çevirir.
Yapay zeka veriyi doğrulanabilir sistemden değil de insan geri dönütlerinden ve yasal filtrelerden süzdüğünde ne olur peki? İşin içine kaçınılmaz olarak politika girer. Araya giren politika elbette yapay zekanın sınırlarını ve içinde bulunduğu ticari hukuki sistemin yansıması olarak karşımıza çıkar. İki kişi anlaşmazlığa düşüyorsa ve ortada yargı verebilecek bir hakim yoksa anlaşmazlık nereye varır? Ultima ratio regum yani kralların son argümanı ortaya çıkar. Savaş başladığında topların üzerine kazınırmış bu söz. Kralların son argümanı bu toplardır. Daha da derin bir bağlamda güçlü top ise güçlü geometriyi zorunlu kılacaktır. Geometri yani doğrulanabilir ilerleme alanı. Argüman ne kadar gücünü siyasetten alıyor olursa olsun o siyasi gücü sağlayan da yine teknik ilerleme olacaktır. Bu bağlamda belki her şey zaten olması gerektiği gibi oluyordur.
Bir Cevap Yazın